Welke rol speelt religie in de relatie tussen mens en natuur?

 

'Religie is dat, wat de waarheid over de natuur onthult.
Wat in de religie niet gevonden wordt, is ook in de wetenschap onvindbaar.'

Amma

 

De volgende uiteenzettingen van Amma over milieuvragen zijn stukken uit een interview met Sam La Budde, een vooraanstaand milieuspecialist in de USA, directeur van het project 'bedreigde soorten' aan het Earth Island Institut, San Francisco, CA. Het volledige interview staat in het boekje 'De mens en de natuur'.

Hoe ernstig zijn de problemen van het milieu?
Amma:
De toestand van het milieu is tegenwoordig zeer zorgwekkend. De bevolking en het aantal fabrieken nemen toe, maar we vergeten de natuur te beschermen. Als we zo doorgaan, zal de natuur zich tegen ons keren. Waar is het voor nodig een catastrofe wetenschappelijk te bewijzen, als ze er al is? Dat zal ons verlies niet verminderen.

Wetenschappelijke uitvindingen hebben zeer veel nut, maar ze moeten niet tegen de natuur ingaan. De voortdurende schade die de mens aanricht, heeft het geduld van de natuur uitgeput. Ze begint nu al wraak te nemen. Natuurrampen zijn duidelijk toegenomen. De natuur is begonnen met haar tandava, de dans van de uiteindelijke vernietiging. Het onrecht dat de mens haar aandoet, heeft haar uit evenwicht gebracht. Daarin ligt de hoofdoorzaak van al het leed dat de mensen van dit tijdperk te dragen hebben.

De mens heeft zich tegen de natuur gekeerd en maakt zich geen zorgen meer om haar. Hij interesseert zich meer in het onderzoeken en het experimenteren. Hij probeert alle grenzen te overschrijden. Hij weet niet dat hij op deze manier de weg naar zijn eigen ondergang vrijmaakt. Als je op je rug ligt en spuugt, zal het speeksel in je eigen gezicht terugvallen. Precies zo gaat het in dit geval.

De natuur zal haar zegeningen terugnemen en zich tegen de mens keren. De reactie van de natuur zal onvoorstelbaar zijn als de mens zo doorgaat. We kunnen aan elk willekeurig object in de natuur zien, dat het niets voor zichzelf doet. Alles in de natuur is er voor het welzijn van de mens. Hoe wreed moet het hart van diegene zijn, die haar beschadigt, die de mensen belangeloos en zonder enig verlangen naar beloning dient? Geven wij de natuur ook maar een miljoenste van het offer terug dat ze voor ons brengt?

Ze zeggen, dat we tien jonge boompjes moeten planten, als we één boom kappen. Wat wordt daarmee bedoeld? Het is op dezelfde manier te werk gaan als de balken van teakhout uit een gebouw halen en ze door lucifers vervangen. De reiniging van de atmosfeer en verkoeling van de omgeving die een grote boom veroorzaakt, kan door geen honderd jonge boompjes gegeven worden.

Veel diersoorten zijn in het verleden van de aardbodem verdwenen. Het was voor hun onmogelijk in de veranderende klimatologische omstandigheden te leven. Als we vandaag niet zorgvuldig zijn, zullen we morgen hetzelfde lot ondergaan. We zullen niet in staat zijn om aan een ander klimaat te wennen. De vernietiging en het verdwijnen van mensen en andere levende wezens zal het gevolg zijn. Het menselijk egoïsme heeft dat veroorzaakt.

Wat veroorzaakt de breuk in de relatie van mens en natuur?
Amma: Kinderen, de mens onderscheidt zich niet van de natuur, hij is onderdeel van de natuur. De hele existentie van het menselijke wezen op de aarde hangt van de natuur af. In werkelijkheid beschermen wij niet de natuur, maar is het de natuur die ons beschermt. De bomen en planten zijn bijvoorbeeld absoluut nodig om de vitale energie (levenskracht) te reinigen. Iedereen weet dat geen mens in de woestijn kan leven. De reden daarvoor zit hem hierin, dat daar geen bomen zijn om de levensenergie te reinigen.

Als er geen reiniginzeeg van de atmosfeer plaatsvindt, dan verslechtert de gezondheid van de mens. Een kortere levensduur, allerlei ziekten en een zwak gezichtsvermogen of zelfs blindheid zijn het gevolg. Ons leven hangt helemaal van de natuur af; zelfs een kleine verandering in de natuur heeft een uitwerking op ons leven op deze planeet. De menselijke gedachten en handelingen oefenen ook invloed op de natuur uit. Als het intellect van de mensen en zijn wetenschappelijke kennis toenemen, moet hij de gevoelens van zijn hart niet vergeten, die het hem mogelijk maken in overeenstemming met de natuur en zijn grondwetten te leven.

De mens heeft methodes uitgevonden om honderd tomaten aan een plant te kweken die normaal maar tien vruchten dragen kan. Het lukte hem ook hun grootte te verdubbelen. Hoewel door de verhoogde produktie armoede en honger tot op zekere hoogte afgenomen zijn, is de mens zich niet bewust van de schadelijke werking van kunstmest en pesticiden die door het voedsel in zijn lichaam komen. Zo is het een feit dat zulke chemicaliën de lichaamscellen aantasten en ze ziektegevoelig maken. Ook het aantal ziekenhuizen moest men vermeerderen omdat de wetenschappers planten dwingen vruchten en zaden voort te brengen in hoeveelheden die buiten hun grenzen liggen. De wetenschap heeft een ongelofelijke top bereikt maar het egoïsme van de mensen verhindert hem om de echte stand van zaken helder te zien en met inzicht te handelen.

Het is de hoogste tijd dat we serieus aan natuurbescherming denken. Verwoesting van de natuur en verwoesting van de mensheid zijn gelijk aan elkaar. Bomen, dieren, vogels, planten, bossen, bergen, meren, rivieren, alles wat in de natuur voorkomt heeft de goede, meelevende zorg en de bescherming van de mens wanhopig hard nodig. Als wij ze beschermen, zullen zij ook ons beschermen.

De scheidingsmuur tussen mens en natuur ontstaat vooral door de egoïstische houding van de mensen. Ze menen dat de natuur gemaakt is voor de bevrediging van hun egoïstische wensen en om haar uit te buiten.

Mensen die zich als intellectueel beschouwen, lachen over religie als blind geloof. Het is echter een feit dat deze mensen de natuur met hun handelingen meer schade toebrengen dan diegene die gelovig zijn. Het zijn de religieus-georiënteerde mensen, niet de zogenaamde intellectuelen, die de natuur beschermen, bewaren en liefhebben. Vele mensen citeren moderne wetenschappelijke theorieën en proberen daarbij onophoudelijk te bewijzen, dat alle religieuze leerstellingen fout zijn. De waarheid is, dat eerbied en overgave, welke de mensen door hun religieus geloof ontwikkelen, zowel de mensheid als de natuur steeds ten goede komen.

Is het niet het geloof in de religie, dat aan de bescherming en het onderhoud van de natuur meer bijdraagt dan de kennis die door de moderne wetenschap verworven wordt? Het diepe begrip van religie, de kennis van de eenheid van de hele schepping, kan de mensheid de liefde voor de natuur leren, omdat ze eerbied en overgave ontwikkelt. De liefde waarvan de religie spreekt, kan door een nuchter verstand niet begrepen worden. Ze ontspringt uit het hart. Alleen wie een subtiel door het geloof verfijnde geest bezit, kan ze waarnemen.

De mensen die geloven dat religie een samenstelling van blinde geloofsartikelen is, nemen er geen tijd voor om de wetenschappelijke principes die achter de religieuze praktijken schuilgaan, te doordenken en te begrijpen. De moderne wetenschap kan regen verwekken door de wolken met zilverjood te besproeien. Het water, dat uit zulke kunstmatig veroorzaakte regen komt, bezit echter niet dezelfde reinheid. Van de andere kant staan in de oude geschriften bepaalde rituele offers beschreven die regen brengen. De wijzen weten dat dit regenwater veel zuiverder is dan dat wat met kunstmatige methodes verkregen wordt.

Het offer van voorgeschreven ingrediënten in het vuur kan de mens en de natuur zeer gunstige veranderingen brengen. Zulke rituelen en offers dragen ertoe bij evenwicht en harmonie te herstellen die in de natuur verloren zijn gegaan. Net zoals ayurvedische kruiden en planten fysieke ziekten helen, zuivert de rook die bij het offer van helende ingrediënten ontstaat, de hele atmosfeer. Ook het branden van wierook, het aansteken van olielampen en het offeren van zuiver voedsel in het rituele vuur of op een altaar reinigen de atmosfeer. Deze rituelen hebben geen milieubeschadigende bijwerkingen als chloor en andere desinfectie-middelen die men voor reiniging gebruikt. De rook die uit het offervuur opstijgt, reinigt en bevrijdt ook de luchtwegen doordat hij het slijm en secretium verwijdert.

Geen religie kan zonder verbinding met de natuur bestaan. Religie is de band die de mensheid met de natuur verbindt. Religie vernietigt het ego van de mens, waardoor het hem mogelijk wordt gemaakt zijn eenheid met de natuur te erkennen en te ervaren.

Alleen wie over subtiele intellectuele waarheid beschikt, zoals die door het geloof ontwikkeld wordt, zal erkennen dat blind geloof in de religie een hulp is om menselijke zwakheden te overwinnen. Als we ons leven volgens religieuze principes beginnen te leiden, zal onze angst voor God in goddelijke liefde omgezet worden. We beginnen alle wezens als openbaringen van God lief te hebben. Religie verenigt de innerlijke natuur van de mens met de uiterlijke natuur van de wereld.

Wat is het verband tussen spirituele praktijken (sadhana) en natuurbescherming?
Amma:
Onze geschriften zeggen: 'isavasyam idam sarvam', alles is van goddelijk bewustzijn doordrongen. Dit bewustzijn is het, dat de wereld met al haar schepselen overeind houdt. Religie leert ons alles te vereren, doordat we God in alles zien.

In oude tijden was er in de tuin of in de buurt van elk huis een bos of een woud met een kleine tempel. In elk huis was er een kamer met een familiealtaar, dat als plaats van aanbidding voor de hele familie dienst deed. In de avondschemering kwam de familie daar samen om voor de brandende olielampen de goddelijke namen te zingen en gebeden te reciteren. Dat gaf vrede en eenheid in de familie. Hun geconcentreerde gebeden, het met vol overgave zingen, de rook van de olielampen en de geur van de geneeskrachtige planten die de wind van de heuvels over het woongebied droeg, reinigden de atmosfeer. Onze voorouders namen de tijd, gingen er rustig voor zitten om God te vereren, ook als ze veel werk hadden. Daarmee vermeden ze stress en mentale spanningen. Ze sliepen diep en konden alle levensomstandigheden met een lach aan.

Vandaag de dag is in ons huis eventueel nog een heiligenbeeld met een lamp ervoor te zien. ’s Morgens vroeg, ’s middags en in de vroege avond, staat de t.v. aan. Natuurlijk zijn niet alle programma’s slecht, maar de meeste bederven onze stemming en dragen ertoe bij dat haat, nijd, en hebzucht in ons worden aangewakkerd.

Naast het geluk dat de religieuze gezangen aan alle schepselen brengen, bezorgen ze onze geest zuiverheid en vrede, als ze met liefde gezongen worden. De wind die door de bladeren van de geneeskrachtige planten waait, komt ook onze gezondheid ten goede. De rook die van de oliedoordrenkte pit in de messinglamp opstijgt of de rook van een echte bijenwaskaars doodt de kiemen in de atmosfeer. Maar meer dan al het andere herstellen de gebeden die met concentratie uitgesproken worden, het verloren evenwicht in de natuur.

Zoals de gewone mens met een electrische lamp vergeleken kan worden, zo is de echte sadhak (geestelijke zoeker) een transformator. Doordat hij zijn geest stillegt en de energie verzamelt die gewoonlijk door overdreven genot en het zoeken naar zintuiglijke bevrediging verloren gaat, wekt de sadhak de oneindige krachtbron in zich. Omdat hij geen voorkeur of afkeer voelt, wordt zelfs zijn adem een zegen voor de natuur. Precies zoals het water door een filter gereinigd wordt, zo wordt de prana (levenskracht) van een tapasvi (asceet) een filter dat de natuur reinigt.

De natuur is niets anders dan Gods zichtbare vorm die we met onze vijf zintuigen kunnen waarnemen en ervaren. Als we de natuur liefhebben en voor haar zorgen, vereren we God zelf.